HPV 16 ve HPV 18 Pozitifliği
Ne Anlama Gelir?
HPV 16 ve HPV 18, rahim ağzı kanseriyle en güçlü ilişkili yüksek riskli HPV tipleri arasında yer alır. Pozitif sonuç kanser tanısı değildir; ancak yakın değerlendirme gerektirir.

Tıbbi İnceleme
İçerik Türü
Bilgilendirici medikal rehber
Son Güncelleme
21 Haziran 2026 · Jinekoloji Rehberim Yayın Kurulu

Kısa Cevap
HPV 16 ve HPV 18 pozitifliği, rahim ağzından alınan örnekte rahim ağzı kanseriyle en güçlü ilişkili yüksek riskli HPV tiplerinden birinin saptandığı anlamına gelir. Bu sonuç kanser tanısı değildir; ancak rahim ağzı hücrelerinde değişiklik olup olmadığını anlamak için smear sonucu, kolposkopi ve gerekirse biyopsi ile değerlendirme gerekebilir.
1. HPV 16 ve HPV 18 Nedir?
HPV, Human Papillomavirus adı verilen yaygın bir virüs ailesidir. Bu virüs ailesinin çok sayıda tipi vardır. Bazı tipler genital siğillerle ilişkilidir; bazı tipler ise rahim ağzı hücrelerinde kanser öncüsü değişiklikler oluşturma potansiyeli nedeniyle yüksek riskli olarak değerlendirilir.
HPV 16 ve HPV 18, yüksek riskli HPV tipleri içinde en çok dikkat edilen iki tiptir. Bunun nedeni, rahim ağzı kanseri ve yüksek dereceli rahim ağzı hücresel değişiklikleriyle daha güçlü ilişki göstermeleridir.
HPV’nin genel özelliklerini, bulaşma yollarını ve hangi tiplerin ne anlama geldiğini daha geniş öğrenmek için HPV nedir rehberi incelenebilir.
Önemli Nokta
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği, “kanser oldunuz” anlamına gelmez. Ancak bu tipler yüksek riskli olduğu için sonucun ihmal edilmemesi ve uygun takip planının yapılması gerekir.
2. HPV 16 veya HPV 18 Pozitif Ne Demek?
HPV 16 pozitif veya HPV 18 pozitif sonucu, rahim ağzından alınan örnekte bu yüksek riskli HPV tiplerinden birinin DNA’sının saptandığını gösterir. Bu sonuç, rahim ağzı hücrelerinde mutlaka değişiklik olduğu anlamına gelmez; ancak hücresel değişiklik riski açısından daha yakından değerlendirme yapılması gerektiğini gösterir.
HPV testi, virüs varlığını gösterir. Smear testi ise rahim ağzı hücrelerinde anormal değişiklik olup olmadığını değerlendirir. Bu nedenle HPV 16/18 sonucu, smear sonucu ile birlikte yorumlanmalıdır.
| Sonuç | Genel Anlamı | Olası Yaklaşım |
|---|---|---|
| HPV 16 pozitif | Yüksek riskli HPV 16 tipi saptanmıştır. | Kolposkopi ve yakın değerlendirme gündeme gelebilir. |
| HPV 18 pozitif | Yüksek riskli HPV 18 tipi saptanmıştır. | Kolposkopi ve daha dikkatli değerlendirme gerekebilir. |
| HPV 16/18 negatif, diğer yüksek riskli HPV pozitif | Başka yüksek riskli HPV tipi saptanmıştır. | Smear sonucu ve tarama geçmişine göre takip planlanır. |
| HPV negatif | Testin araştırdığı yüksek riskli HPV tipleri saptanmamıştır. | Tarama protokolüne göre takip edilir. |
HPV testinin nasıl yapıldığını ve pozitif/negatif sonuçların genel anlamını öğrenmek için HPV testi nedir yazısı incelenebilir.
3. HPV 16 veya HPV 18 Pozitifliği Kanser midir?
Hayır. HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği kanser tanısı değildir. Bu sonuç, rahim ağzında yüksek riskli HPV tiplerinden birinin bulunduğunu gösterir. Bu virüs tipleri bazı kişilerde zaman içinde rahim ağzı hücrelerinde değişikliklere yol açabilir.
Birçok HPV enfeksiyonu bağışıklık sistemi tarafından zaman içinde baskılanabilir veya temizlenebilir. Ancak HPV 16 ve HPV 18 gibi yüksek riskli tiplerin kalıcı olması, rahim ağzı kanseri öncüsü değişiklikler açısından daha yakından takip edilmesini gerektirebilir.
HPV Pozitifliği ile Kanser Tanısı Aynı Şey Değildir
Kanser tanısı HPV testiyle değil; gerekli durumlarda kolposkopi, biyopsi ve patoloji değerlendirmesiyle konur.
Rahim ağzı kanserinin ne olduğu ve HPV ile ilişkisi için rahim ağzı kanseri nedir içeriği yardımcı olabilir.
4. HPV 16 ile HPV 18 Arasında Fark Var mı?
HPV 16 ve HPV 18 her ikisi de yüksek riskli HPV tipleri arasında yer alır. İkisi de rahim ağzı kanseri ve kanser öncüsü lezyonlar açısından önemlidir. Ancak rahim ağzı kanserinin farklı hücresel tipleriyle ilişkileri ve değerlendirme yaklaşımı bazı durumlarda farklılaşabilir.
Klinik pratikte önemli olan nokta şudur: HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği, “diğer yüksek riskli HPV tipleri” pozitifliğine göre daha dikkatli değerlendirme gerektirebilir. Bu yüzden raporda HPV 16/18 ayrımının belirtilmesi takip planı açısından önemlidir.
| Tip | Özellik | Takip Açısından Anlamı |
|---|---|---|
| HPV 16 | Yüksek riskli HPV tipleri içinde en sık dikkat edilen tiplerden biridir. | Yüksek dereceli hücresel değişiklik açısından yakın değerlendirme gerekebilir. |
| HPV 18 | Yüksek riskli HPV tiplerinden biridir. | Rahim ağzı iç kanalını ilgilendiren durumlar açısından dikkatli değerlendirme gerekebilir. |
| Diğer yüksek riskli HPV | Rahim ağzı kanseriyle ilişkili başka tiplerdir. | Smear sonucu ve geçmiş testlere göre takip planlanır. |
5. HPV 16/18 Pozitifliği Smear Sonucu ile Nasıl Yorumlanır?
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği tek başına değerlendirilmez. Smear sonucu normal, düşük dereceli anormal, yüksek dereceli anormal veya yetersiz olabilir. Her durumda takip planı farklılaşabilir.
Smear testi normal olsa bile HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği daha yakından değerlendirme gerektirebilir. Smear testinde HSIL, ASC-H veya AGC gibi daha dikkat gerektiren sonuçlar varsa kolposkopi ve biyopsi olasılığı artar.
| HPV / Smear Durumu | Genel Anlamı | Olası Yaklaşım |
|---|---|---|
| HPV 16/18 pozitif + smear normal | Hücre değişikliği görülmemiş ama yüksek riskli tip saptanmıştır. | Kolposkopi veya yakın değerlendirme gündeme gelebilir. |
| HPV 16/18 pozitif + ASC-US / LSIL | Hafif hücresel değişiklik ve yüksek riskli HPV birlikte olabilir. | Kolposkopi daha olası hale gelir. |
| HPV 16/18 pozitif + HSIL | Yüksek dereceli değişiklik şüphesi vardır. | İleri değerlendirme ve biyopsi gerekebilir. |
| HPV 16/18 pozitif + yetersiz smear | Hücre değerlendirmesi yeterli olmayabilir. | Tekrar test veya ileri değerlendirme planlanabilir. |
Smear raporundaki kısaltmaları anlamak için anormal smear sonucu ne demek yazısı incelenebilir.
6. HPV 16 veya HPV 18 Pozitifse Kolposkopi Gerekir mi?
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği, kolposkopi değerlendirmesini gündeme getirebilen önemli bir sonuçtur. Kolposkopi, rahim ağzının özel büyütmeli cihazla ayrıntılı incelenmesidir. İşlem sırasında şüpheli alan görülürse biyopsi alınabilir.
Kolposkopi kararı; HPV tipi, smear sonucu, yaş, önceki tarama geçmişi, daha önceki kolposkopi/biyopsi sonuçları ve mevcut belirtilerle birlikte verilir. Bu nedenle aynı HPV sonucu farklı kişilerde farklı takip planlarına neden olabilir.
Kolposkopi Neden İstenir?
HPV 16/18 pozitifliğinde amaç, rahim ağzında gözle görülmeyen hücresel değişiklik veya kanser öncüsü alan olup olmadığını daha ayrıntılı değerlendirmektir.
Kolposkopinin nasıl yapıldığını, acı verip vermediğini ve biyopsi sürecini öğrenmek için kolposkopi nedir içeriğine bakılabilir.
7. HPV 16/18 Pozitifliği CIN 1, CIN 2, CIN 3 ile Nasıl İlişkilidir?
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği rahim ağzında kanser öncüsü değişiklik riskini artırabileceği için, kolposkopi sırasında gerekirse biyopsi alınır. Biyopsi sonucunda CIN 1, CIN 2 veya CIN 3 gibi ifadeler görülebilir.
CIN 1 genellikle hafif dereceli değişikliktir. CIN 2 ve CIN 3 ise daha yüksek dereceli değişikliklerdir ve tedavi veya daha yakın takip gerektirebilir. Ancak CIN sonucu da tek başına değil, HPV tipi ve kişisel risklerle birlikte yorumlanır.
| Biyopsi Sonucu | Genel Anlamı | HPV 16/18 ile Birlikte Yorum |
|---|---|---|
| CIN 1 | Hafif dereceli değişiklik | Takip planı yapılabilir; HPV kalıcılığı önemlidir. |
| CIN 2 | Orta-yüksek dereceli değişiklik | Takip veya tedavi kişisel duruma göre değerlendirilir. |
| CIN 3 | Yüksek dereceli kanser öncüsü değişiklik | Tedavi ve yakın takip daha sık gündeme gelir. |
| Kanser şüphesi | Daha ileri patolojik değerlendirme gerekir. | Jinekolojik onkoloji değerlendirmesi gerekebilir. |
CIN derecelerinin anlamını daha detaylı öğrenmek için CIN 1, CIN 2, CIN 3 nedir rehberi incelenebilir.
8. HPV 16 veya HPV 18 Pozitifliği Sonrası Takip Nasıl Yapılır?
Takip süreci kişiye özel planlanır. İlk kez HPV 16/18 pozitifliği saptanan biriyle, daha önce tekrarlayan HPV pozitifliği olan bir kişinin değerlendirmesi aynı olmayabilir. Aynı şekilde smear sonucu normal olan kişiyle smear sonucu anormal olan kişi de farklı takip edilebilir.
Takipte HPV testi, smear testi, kolposkopi, biyopsi ve gerekirse tedavi sonrası kontrol testleri kullanılabilir. Buradaki amaç, gereksiz işlemlerden kaçınırken yüksek dereceli hücresel değişiklikleri zamanında saptamaktır.
Takip planını etkileyen başlıklar
- HPV tipinin 16 mı, 18 mi yoksa başka yüksek riskli tip mi olduğu
- Smear sonucunun normal veya anormal olması
- Önceki HPV ve smear testlerinin sonuçları
- Kolposkopinin yeterli olup olmadığı
- Biyopsi sonucunda CIN saptanıp saptanmadığı
- Kişinin yaşı ve gebelik planı
- Bağışıklık sistemini etkileyen hastalık veya ilaç kullanımı
- İlişki sonrası kanama veya menopoz sonrası kanama gibi belirtiler
Takibi Ertelemeyin
HPV 16/18 pozitifliği olan kişilerde takip randevularının aksatılması, rahim ağzı hücrelerindeki değişikliklerin geç fark edilmesine neden olabilir.
9. HPV 16/18 Pozitifken HPV Aşısı Yapılır mı?
HPV aşısı mevcut HPV enfeksiyonunu tedavi etmez ve pozitif çıkan HPV 16 veya HPV 18’i temizlemez. Ancak kişi aşının kapsadığı diğer HPV tipleriyle karşılaşmamış olabilir. Bu nedenle bazı kişilerde aşı kararı kişisel değerlendirme ile gündeme gelebilir.
HPV aşısı kararı; yaş, daha önce aşılanma durumu, HPV tipi, cinsel sağlık öyküsü, gebelik durumu ve kişisel risklerle birlikte değerlendirilmelidir. Aşı yaptırmış olmak da rahim ağzı taramasını bırakmak anlamına gelmez.
Mevcut HPV’yi Tedavi Etmez
Aşı pozitif çıkan HPV tipini temizlemek için yapılmaz.
Koruyucu Amaçlıdır
Aşı kapsamındaki diğer HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir.
Tarama Devam Eder
Aşı olan kişilerde de HPV testi ve smear takibi gerekir.
Kişisel Karar Gerekir
Yaş ve risk durumuna göre hekimle değerlendirme yapılmalıdır.
Aşının kimlere yapılabileceği ve tarama ile ilişkisi için HPV aşısı yazısı incelenebilir.
10. HPV 16/18 Pozitifliği Belirti Yapar mı?
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği çoğu zaman belirti yapmaz. Kişi hiçbir şikâyeti olmadan HPV testinde pozitif sonuç alabilir. Bu yüzden rahim ağzı kanseri taramasında düzenli testler önemlidir.
İlişki sonrası kanama, menopoz sonrası kanama, kötü kokulu veya kanlı akıntı gibi belirtiler varsa yalnızca tarama değil, doğrudan jinekolojik değerlendirme gerekir. Bu belirtiler her zaman kanser anlamına gelmez; ancak nedeni araştırılmalıdır.
Belirtiler hakkında ayrıntılı bilgi için rahim ağzı kanseri belirtileri yazısı incelenebilir.
11. Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalı?
HPV 16 veya HPV 18 pozitif sonucu aldıysanız raporu bekletmeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ile değerlendirmek gerekir. Özellikle smear sonucunda anormallik varsa, kolposkopi önerildiyse veya kanama gibi belirtiler eşlik ediyorsa takip geciktirilmemelidir.
Değerlendirme gerektiren durumlar
- HPV 16 pozitifliği
- HPV 18 pozitifliği
- HPV 16/18 pozitifliği ile birlikte anormal smear sonucu
- HSIL, ASC-H veya AGC gibi smear sonucu olması
- Kolposkopi önerilmiş olması
- Biyopsi sonucunda CIN 2 veya CIN 3 saptanması
- İlişki sonrası kanama
- Menopoz sonrası kanama
- Kötü kokulu, kanlı veya sulu vajinal akıntı
- Daha önce rahim ağzı biyopsisi veya LEEP öyküsü
- Takip randevularının aksatılmış olması
HPV 16/18 Pozitifliği Takip Edilmesi Gereken Bir Sonuçtur
Sonucun anlamı; smear testi, kolposkopi bulgusu, biyopsi sonucu, yaş ve önceki tarama geçmişiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Uzman Profili12. Sık Sorulan Sorular
HPV 16 pozitif ne demek?
HPV 16 pozitifliği, rahim ağzından alınan örnekte yüksek riskli HPV 16 tipinin saptandığı anlamına gelir. Kanser tanısı değildir; ancak yakın değerlendirme gerektirir.
HPV 18 pozitif ne demek?
HPV 18 pozitifliği, yüksek riskli HPV 18 tipinin saptandığını gösterir. Rahim ağzı açısından kolposkopi ve takip planı gerekebilir.
HPV 16 veya 18 pozitifliği kanser midir?
Hayır. HPV 16 veya 18 pozitifliği kanser tanısı değildir. Kanser tanısı için gerekli durumlarda kolposkopi, biyopsi ve patoloji değerlendirmesi gerekir.
HPV 16/18 pozitifse kolposkopi gerekir mi?
HPV 16 veya HPV 18 pozitifliği kolposkopi değerlendirmesini gündeme getirebilir. Karar smear sonucu, yaş ve önceki tarama geçmişiyle birlikte verilir.
Smear normal ama HPV 16 pozitifse ne olur?
Smear normal olsa bile HPV 16 pozitifliği daha dikkatli değerlendirme gerektirebilir. Kolposkopi veya yakın takip planlanabilir.
HPV 16 veya 18 kendiliğinden geçer mi?
Bazı HPV enfeksiyonları bağışıklık sistemi tarafından baskılanabilir. Ancak HPV 16/18 pozitifliği kalıcı hale gelebileceği için düzenli takip önemlidir.
HPV 16/18 pozitifken aşı olunur mu?
HPV aşısı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez. Ancak diğer HPV tiplerine karşı olası koruma açısından kişisel değerlendirme yapılabilir.

Doç. Dr. Mehmet Ak
Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
Bu içerik kadın sağlığı okuryazarlığını artırmak amacıyla hazırlanmış bilgilendirici bir medikal rehberdir.
İlgili Rehberler
Kaynak ve Tıbbi Bilgilendirme
- American College of Obstetricians and Gynecologists: Updated guidelines for management of cervical cancer screening abnormalities
- Centers for Disease Control and Prevention: HPV infection and cervical cancer screening guidance
- National Cancer Institute: HPV and Pap test results, HPV 16/18 and cervical cancer risk information
- American College of Obstetricians and Gynecologists: HPV-positive test result patient information
- World Health Organization: Human papillomavirus and cervical cancer information
Tıbbi İnceleme
Doç. Dr. Mehmet Ak