1. Servikal Biyopsi Nedir?

Servikal biyopsi, rahim ağzı olarak bilinen serviks bölgesinden küçük bir doku örneği alınmasıdır. Alınan doku örneği patoloji laboratuvarında mikroskop altında incelenir. Böylece rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin gerçek doku düzeyindeki karşılığı anlaşılmaya çalışılır.

Smear testi ve HPV testi tarama testleridir. Bu testler rahim ağzında riskli bir durum olabileceğini gösterebilir. Ancak kesin değerlendirme gereken durumlarda rahim ağzından doku örneği alınması, yani servikal biyopsi yapılması gerekebilir.

Servikal biyopsi, çoğu zaman kolposkopi sırasında yapılır. Kolposkopi ile rahim ağzı büyütmeli olarak incelenir ve şüpheli alan görülürse o bölgeden biyopsi alınabilir.

2. Servikal Biyopsi Neden Yapılır?

Servikal biyopsi, rahim ağzında tarama testleri veya muayene sırasında şüpheli bir durum saptandığında yapılabilir. En sık nedenler arasında anormal smear sonucu, yüksek riskli HPV pozitifliği ve kolposkopide şüpheli alan görülmesi yer alır.

Biyopsinin amacı, rahim ağzındaki değişikliğin enfeksiyon, hafif hücresel değişiklik, kanser öncüsü lezyon veya daha ciddi bir durum olup olmadığını ayırt etmektir.

Smear sonucundaki kısaltmaları anlamak için anormal smear sonucu ne demek, yüksek riskli HPV sonucunu anlamak için HPV 16 ve HPV 18 pozitifliği içerikleri incelenebilir.

3. Servikal Biyopsi Kolposkopi ile Aynı Şey mi?

Hayır. Kolposkopi ve servikal biyopsi aynı şey değildir. Kolposkopi, rahim ağzının özel büyütmeli cihazla ayrıntılı olarak incelenmesidir. Servikal biyopsi ise şüpheli görülen alandan küçük bir doku örneği alınmasıdır.

Kolposkopi sırasında biyopsi alınabilir; ancak her kolposkopide biyopsi yapılması gerekmez. Rahim ağzı normal görünüyorsa veya hekimin değerlendirmesine göre biyopsi gerekmiyorsa sadece kolposkopik inceleme yapılabilir.

4. Rahim Ağzı Biyopsisi Türleri Nelerdir?

Rahim ağzından alınan örneğin türü, şüpheli alanın yerine ve yapılmak istenen değerlendirmeye göre değişebilir. Bazı biyopsiler küçük doku örneği almak için yapılırken, bazı işlemler daha geniş doku çıkarılması amacı taşıyabilir.

CIN 2 veya CIN 3 gibi yüksek dereceli sonuçlarda LEEP ya da konizasyon gibi işlemler gündeme gelebilir. CIN derecelerini anlamak için CIN 1, CIN 2, CIN 3 nedir rehberi okunabilir.

5. Servikal Biyopsi Nasıl Yapılır?

Servikal biyopsi çoğu zaman jinekolojik muayene pozisyonunda yapılır. Önce spekulum adı verilen muayene aletiyle rahim ağzı görülür. Kolposkopi yapılacaksa rahim ağzı büyütmeli cihazla incelenir. Şüpheli alanlar belirginleşsin diye rahim ağzına özel solüsyonlar uygulanabilir.

Şüpheli alan görüldüğünde küçük bir biyopsi aletiyle doku örneği alınır. Alınan örnek patoloji laboratuvarına gönderilir. Biyopsi alınan bölgede hafif kanama olabilir; bu kanamayı azaltmak için işlem sırasında özel solüsyon veya bası uygulanabilir.

6. Servikal Biyopsi Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli?

Servikal biyopsi öncesinde hekimin önerdiği hazırlık kurallarına uyulmalıdır. İşlemin adet dönemine denk gelmemesi, vajinal enfeksiyon şüphesi varsa bunun önceden değerlendirilmesi ve kullanılan ilaçların hekime bildirilmesi önemlidir.

Kan sulandırıcı ilaç kullanımı, gebelik ihtimali, alerji öyküsü, daha önce geçirilmiş rahim ağzı işlemleri ve mevcut kanama şikâyeti mutlaka hekime söylenmelidir.

7. Servikal Biyopsi Acı Verir mi?

Servikal biyopsi sırasında kişiden kişiye değişen düzeyde kramp, baskı hissi veya kısa süreli batma hissi olabilir. Çoğu punch biyopsi işlemi kısa sürer. Ancak ağrı eşiği, biyopsi alınan alan, işlem türü ve kişinin kaygı düzeyi hissedilen rahatsızlığı etkileyebilir.

Daha geniş doku çıkarılan LEEP veya konizasyon gibi işlemlerde lokal anestezi, farklı ağrı kontrol yöntemleri veya ameliyathane koşulları gerekebilir. Hangi ağrı kontrol yönteminin kullanılacağı işlem türüne göre belirlenir.

8. Servikal Biyopsi Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

Servikal biyopsi sonrası hafif lekelenme, koyu renkli akıntı veya adet sancısına benzer kramp görülebilir. Bunlar çoğu zaman kısa süreli ve beklenen durumlardır. Ancak yoğun kanama, kötü kokulu akıntı, ateş veya giderek artan ağrı varsa hekime başvurulmalıdır.

İşlem sonrası cinsel ilişki, tampon kullanımı, vajinal duş veya havuz gibi öneriler işlem türüne göre değişebilir. Bu nedenle hekimin verdiği kişisel talimatlar esas alınmalıdır.

9. Servikal Biyopsi Sonucu Ne Anlama Gelir?

Servikal biyopsi sonucu, alınan dokuda ne tür hücresel değişiklikler olduğunu gösterir. Sonuç bazen tamamen iyi huylu olabilir; bazen enfeksiyon, iltihap veya HPV ilişkili değişiklikleri gösterebilir. Bazı sonuçlarda ise CIN 1, CIN 2, CIN 3 gibi kanser öncüsü dereceler bildirilebilir.

Patoloji raporunda yazan ifadeler tek başına değil; HPV testi, smear sonucu, kolposkopi bulgusu ve kişinin risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Rahim ağzı kanseri ile kanser öncüsü lezyonların farkını anlamak için rahim ağzı kanseri nedir yazısı da incelenebilir.

10. Servikal Biyopsinin Riskleri Var mı?

Servikal biyopsi genellikle kısa süren ve çoğu zaman ayaktan yapılan bir işlemdir. Buna rağmen her tıbbi işlem gibi bazı riskler taşıyabilir. En sık görülebilecek durumlar hafif kanama, kramp, lekelenme ve kısa süreli akıntıdır.

Nadir de olsa yoğun kanama, enfeksiyon, şiddetli ağrı veya tekrar değerlendirme ihtiyacı olabilir. Daha geniş doku çıkarılan LEEP veya konizasyon gibi işlemlerde riskler ve işlem sonrası dikkat edilmesi gerekenler daha farklıdır.

11. Gebelikte Servikal Biyopsi Yapılır mı?

Gebelikte servikal biyopsi kararı daha dikkatli verilir. Her anormal smear veya HPV sonucunda gebelik sırasında biyopsi yapılması gerekmez. Ancak kolposkopide kanser şüphesi oluşturan bir alan varsa biyopsi gündeme gelebilir.

Gebelikte biyopsi ve takip kararı; gebelik haftası, kolposkopi bulgusu, smear sonucu, HPV tipi ve kanser şüphesi olup olmadığına göre planlanır. Bu süreç mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından yönetilmelidir.

12. Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalı?

Servikal biyopsi önerildiyse, bunun nedeni ve beklenen sonuçlar hekimle net şekilde konuşulmalıdır. İşlem sonrası bazı hafif şikâyetler olağan olabilir; ancak bazı belirtiler geciktirilmeden değerlendirilmelidir.

13. Sık Sorulan Sorular