Rahim Sarkması Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
Rahim sarkması, rahmi destekleyen pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflaması sonucu rahmin vajinal kanala doğru aşağı inmesidir. Pelvik baskı, vajinada dolgunluk ve idrar sorunlarıyla fark edilebilir.


Tıbbi İnceleme
Konu
Rahim sarkması ve pelvik taban desteği
Son Güncelleme
8 Temmuz 2026 · Jinekoloji Rehberim Yayın Kurulu
Kısa Özet
Rahim sarkması, rahmi destekleyen pelvik taban kasları ve bağ dokularının zayıflamasıyla rahmin vajinal kanala doğru aşağı inmesidir. Pelvik baskı, vajinada dolgunluk veya dışarı doğru kitle hissi, bel ağrısı, idrar kaçırma, sık idrara çıkma, mesaneyi tam boşaltamama ve dışkılama güçlüğü yapabilir. Tedavi; şikâyetin derecesine, yaşa, genel sağlık durumuna, gebelik isteğine ve sarkmanın seviyesine göre pelvik taban egzersizleri, pessar veya cerrahi seçeneklerle planlanabilir.
Rahim sarkması, pelvik organ sarkmasının bir türüdür. Her rahim sarkması ameliyat gerektirmez; hafif ve belirti vermeyen durumlarda takip yeterli olabilir. Ancak günlük yaşamı etkileyen baskı hissi, vajinadan dışarı doğru doku çıkması veya idrar-dışkılama sorunları varsa değerlendirme gerekir.
Pelvik organ sarkması; rahim, mesane, vajina tepesi veya bağırsak bölümlerinin destek kaybıyla aşağı doğru yer değiştirmesini ifade eder. Rahim sarkması bu tablonun rahimle ilişkili kısmıdır.
Rahim Sarkması Nedir?
Rahim sarkması, rahmi yerinde tutan bağların ve pelvik taban kaslarının yeterli desteği sağlayamaması sonucu rahmin vajina içine doğru inmesidir. Hafif olgularda yalnızca baskı hissi olabilir; ileri olgularda rahim ağzı veya rahim dokusu vajina dışına doğru hissedilebilir.
Bu durum genellikle iyi huyludur; fakat kişinin yaşam kalitesini, cinsel yaşamını, idrar yapma düzenini ve günlük hareketlerini etkileyebilir. ACOG, pelvik organ sarkmasında vajinada dolgunluk, baskı ve dışarı doğru çıkıntı hissinin görülebileceğini belirtir. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Temel Sorun
Pelvik taban desteği zayıflar ve rahim aşağı doğru iner.
Ana Belirti
Vajinada baskı, dolgunluk veya kitle hissi olabilir.
Tedavi
Egzersiz, pessar veya cerrahi kişiye göre planlanır.
Rahim Sarkması Belirtileri Nelerdir?
Rahim sarkması hafifse belirti vermeyebilir. Belirti olduğunda en sık pelvik bölgede baskı, vajinada dolgunluk ve aşağı doğru çekilme hissi görülür.
| Belirti | Nasıl Olabilir? | Dikkat |
|---|---|---|
| Vajinada baskı | Dolgunluk, ağırlık veya aşağı çekilme hissi | Gün sonunda artabilir |
| Kitle hissi | Vajinada ele gelen veya dışarı çıkan doku hissi | İleri evre olabilir |
| İdrar sorunları | Sık idrara çıkma, kaçırma veya tam boşaltamama | Mesane sarkması eşlik edebilir |
| Dışkılama güçlüğü | Kabızlık, zorlanma veya tam boşalamama hissi | Rektosel eşlik edebilir |
| Bel ve kasık ağrısı | Uzun süre ayakta kalınca artabilir | Başka nedenler de araştırılmalıdır |
Mayo Clinic, pelvik organ sarkmasında vajina açıklığında doku çıkıntısı, pelvik basınç, bel ağrısı ve idrar değişiklikleri görülebileceğini belirtir. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Rahim Sarkması Neden Olur?
Rahim sarkmasının temel nedeni pelvik taban desteğinin zayıflamasıdır. Vajinal doğum, yaş alma, menopoz sonrası östrojen azalması, kronik kabızlık, kronik öksürük, fazla kilo ve ağır kaldırma risk faktörleri arasında yer alabilir.
Vajinal Doğum
Pelvik taban kasları ve bağ dokuları doğum sırasında zorlanabilir.
Menopoz
Östrojen azalması dokuların desteğini etkileyebilir.
Kabızlık ve Ikınma
Sürekli ıkınma pelvik taban üzerine basıncı artırabilir.
Kronik Öksürük
Uzun süreli öksürük karın içi basıncı artırarak sarkmayı kötüleştirebilir.
Fazla Kilo
Pelvik taban üzerine sürekli yük bindirebilir.
Ağır Kaldırma
Tekrarlayan zorlanma sarkma belirtilerini artırabilir.
Mayo Clinic’e göre vajinal doğum, zor doğum, iri bebek doğumu, fazla kilo, menopoz sonrası düşük östrojen, kronik kabızlık, kronik öksürük ve tekrarlayan ağır kaldırma rahim sarkması için risk faktörleri arasındadır. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Rahim Sarkmasının Dereceleri Var mı?
Evet. Rahim sarkması hafif, orta veya ileri düzeyde olabilir. Derecelendirme muayenede rahmin ve vajinal dokuların ne kadar aşağı indiğine göre yapılır.
| Derece | Genel Anlamı | Yaklaşım |
|---|---|---|
| Hafif | Rahim aşağı inmiştir ancak dışarı çıkıntı belirgin değildir | Takip ve pelvik taban egzersizleri düşünülebilir |
| Orta | Vajinada belirgin dolgunluk veya kitle hissi olabilir | Pessar veya diğer tedaviler değerlendirilebilir |
| İleri | Doku vajina dışına doğru çıkabilir | Cerrahi seçenekler gündeme gelebilir |
Rahim Sarkması Tanısı Nasıl Konur?
Rahim sarkması tanısı çoğunlukla jinekolojik muayene ile konur. Muayenede rahim, vajina duvarları, mesane ve bağırsak desteği birlikte değerlendirilir. Hasta ıkındığında sarkmanın derecesi daha net görülebilir.
Muayenede Nelere Bakılır?
Rahmin ne kadar aşağı indiği, mesane veya bağırsak sarkmasının eşlik edip etmediği, idrar kaçırma durumu, vajinal dokuda tahriş veya yara olup olmadığı değerlendirilir.
Ek Test Gerekir mi?
Her hastada ileri test gerekmez. İdrar kaçırma, mesane boşaltma sorunu, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu veya cerrahi planı varsa ek değerlendirmeler istenebilir.
Rahim Sarkması Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, sarkmanın derecesine ve kişinin şikâyetlerine göre belirlenir. Hafif ve belirti vermeyen sarkmalarda takip yeterli olabilir. Şikâyet oluşturan durumlarda pelvik taban egzersizleri, yaşam tarzı düzenlemeleri, vajinal pessar veya cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
| Tedavi Yaklaşımı | Ne Zaman Kullanılır? | Not |
|---|---|---|
| Takip | Hafif ve belirti vermeyen durumlarda | Düzenli kontrol önerilebilir |
| Pelvik taban egzersizleri | Hafif-orta şikâyetlerde destekleyici olabilir | Doğru teknik önemlidir |
| Pessar | Cerrahi istemeyen veya uygun olmayan kişilerde | Düzenli kontrol ve bakım gerekir |
| Cerrahi | İleri veya yaşam kalitesini bozan sarkmalarda | Gebelik isteği ve genel sağlık dikkate alınır |
Pessar Nedir?
Pessar, vajina içine yerleştirilen ve sarkan organları desteklemeye yardımcı olan silikon veya plastik yapıda bir cihazdır. ACOG, pessarın sarkma belirtilerini azaltabilen cerrahi dışı bir seçenek olduğunu belirtir. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Rahim Sarkması Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Günlük yaşamı bozan vajinal çıkıntı hissi, ilerlemiş sarkma, pessar ile yeterli rahatlama sağlanamaması veya eşlik eden idrar-dışkılama sorunları varsa cerrahi gündeme gelebilir. Mayo Clinic’e göre cerrahide amaç vajinal çıkıntıyı gidermek ve sarkan organları desteklemektir. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri Yardımcı Olur mu?
Kabızlığı azaltmak, ağır kaldırmaktan kaçınmak, kronik öksürüğü tedavi ettirmek, kilo kontrolü sağlamak ve pelvik taban kaslarını güçlendirmek belirtilerin ilerlemesini azaltmaya yardımcı olabilir.
Rahim Sarkmasında Hangi Belirtiler Bekletilmemeli?
Bu belirtiler varsa kendi kendine beklemeyin
- Vajinadan dışarı çıkan doku veya kitle hissi
- İdrar yapamama veya mesaneyi boşaltamama
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
- Vajinal bölgede yara, tahriş veya kanama
- Şiddetli pelvik ağrı veya basınç hissi
- Dışkılama sırasında belirgin zorlanma
- Cinsel yaşamı veya günlük hareketleri etkileyen sarkma hissi
Bu belirtiler yalnızca rahim sarkmasıyla değil; mesane sarkması, rektosel, vajinal duvar sarkması veya pelvik taban bozukluklarıyla da ilişkili olabilir. Bu nedenle jinekolojik muayene önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Rahim sarkması kendiliğinden geçer mi?
Hafif sarkmalarda belirtiler yaşam tarzı düzenlemeleri ve pelvik taban egzersizleriyle kontrol altına alınabilir. Ancak belirgin sarkma genellikle kendiliğinden tamamen düzelmez.
Rahim sarkması ameliyatsız tedavi edilir mi?
Evet. Hafif ve orta şikâyetlerde pelvik taban egzersizleri, kilo kontrolü, kabızlığın düzenlenmesi ve pessar gibi ameliyatsız seçenekler değerlendirilebilir.
Rahim sarkması cinsel ilişkiyi etkiler mi?
Bazı kişilerde vajinada dolgunluk, baskı hissi veya ağrı nedeniyle cinsel yaşam etkilenebilir. Şikâyet varsa muayene ile tedavi planı yapılmalıdır.
Rahim sarkması idrar kaçırma yapar mı?
Evet. Rahim sarkmasına mesane desteği sorunları eşlik edebilir. Bu durumda idrar kaçırma, sık idrara çıkma veya mesaneyi tam boşaltamama görülebilir.
Rahim sarkması tekrarlar mı?
Tedavi sonrası bazı kişilerde sarkma tekrar edebilir. Fazla kilo, kronik kabızlık, ağır kaldırma ve ciddi pelvik taban zayıflığı tekrar riskini artırabilir.
İlgili Rehberler
İdrar Kaçırma Neden Olur?
İdrar kaçırma, pelvik taban zayıflığı ve değerlendirme seçenekleri.
Menopoz ve Vajinal SağlıkVajinal Kuruluk Neden Olur?
Menopoz, östrojen azalması ve vajinal dokuların değişimi.
Pelvik AğrıKasık Ağrısı Neden Olur?
Kadınlarda kasık ağrısı nedenleri ve doktora başvuru uyarıları.
Rahim HastalıklarıRahim İçi Polip Nedir?
Ara kanama, yoğun adet ve rahim içi polip değerlendirmesi.

Doç. Dr. Mehmet Ak
Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı
Bu içerik, rahim sarkması ve pelvik organ sarkması hakkında genel bilgilendirme sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Vajinada kitle hissi, idrar sorunları, pelvik baskı ve tedavi seçenekleri kişisel olarak değerlendirilmelidir.
Kaynak ve Tıbbi Bilgilendirme
Tıbbi uyarı: Bu sayfada yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Tanı, tedavi veya kişisel tıbbi öneri yerine geçmez. Vajinada kitle hissi, idrar yapma güçlüğü, idrar kaçırma, vajinal yara, kanama, dışkılama sorunu veya günlük yaşamı etkileyen pelvik baskı varsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurunuz.
- ACOG: Pelvic Support Problems
- ACOG: Surgery for Pelvic Organ Prolapse
- Mayo Clinic: Uterine Prolapse — Symptoms and Causes
- Mayo Clinic: Pelvic Organ Prolapse — Diagnosis and Treatment
- Cleveland Clinic: Uterine Prolapse
- Jinekoloji Rehberim Yayın Kurulu: Jinekolojik Hastalıklar içerik standardı
Tıbbi İnceleme
Doç. Dr. Mehmet Ak