İdrar kaçırma, kişinin istemi dışında idrar sızıntısı yaşamasıdır. Kadınlarda özellikle doğum sonrası dönem, menopoz, pelvik taban zayıflığı ve mesane alışkanlıklarıyla ilişkili olarak görülebilir.

Bu sorun yalnızca fiziksel değil, sosyal ve psikolojik olarak da rahatsız edici olabilir. Kişi dışarı çıkmaktan çekinebilir, egzersizden uzaklaşabilir, cinsel yaşamda kaygı yaşayabilir veya sürekli ped kullanma ihtiyacı hissedebilir.

İdrar kaçırmanın tipi belirlenmeden doğru yaklaşım seçilemez. Bu nedenle “ne zaman kaçırıyorum?”, “ani sıkışma oluyor mu?”, “öksürünce mi kaçırıyorum?”, “idrar yanması var mı?” gibi sorular değerlendirmede önemlidir.

İdrar Kaçırma Nedir?

İdrar kaçırma, mesanedeki idrarın kişinin isteği dışında dışarı sızmasıdır. Tıbbi olarak “üriner inkontinans” olarak adlandırılır. Hafif damlama şeklinde olabileceği gibi, kıyafet değiştirmeyi gerektirecek kadar belirgin de olabilir.

Kadınlarda idrar kaçırma farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bazı kişiler yalnızca öksürünce veya hapşırınca kaçırırken, bazı kişiler ani sıkışma hissiyle tuvalete yetişemeyebilir. Bazılarında ise iki durum birlikte görülür.

Gebelik döneminde sık idrara çıkma veya idrar yolu enfeksiyonu şikâyetleri varsa gebelikte sık idrara çıkma ve gebelikte idrar yolu enfeksiyonu rehberleri de okunabilir.

İdrar Kaçırma Tipleri Nelerdir?

İdrar kaçırmanın tipi, tedavi yaklaşımını doğrudan etkiler. En sık görülen tipler stres tipi, sıkışma tipi ve karma tip idrar kaçırmadır.

Stres tipi idrar kaçırmada temel sorun çoğunlukla mesane çıkışı ve pelvik taban desteğiyle ilişkilidir. Sıkışma tipinde ise ani ve kontrol edilmesi zor idrar yapma isteği ön plandadır.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Neden Olur?

Kadınlarda idrar kaçırmanın tek bir nedeni yoktur. Pelvik taban kasları, mesane kası, mesane çıkışı, hormonal durum, doğum öyküsü, kilo, kabızlık, kronik öksürük ve bazı yaşam alışkanlıkları birlikte etkili olabilir.

İdrar kaçırmanın ne zaman ortaya çıktığı, hangi durumda arttığı ve eşlik eden belirtiler nedeni anlamada önemlidir. Örneğin yalnızca öksürme ve hapşırma sırasında kaçırma ile ani sıkışma hissiyle kaçırma aynı şekilde değerlendirilmez.

Pelvik organ desteğiyle ilişkili şikâyetler varsa rahim sarkması rehberi de konuyla bağlantılıdır.

Doğum Sonrası İdrar Kaçırma Neden Olur?

Doğum sonrası idrar kaçırma, pelvik taban kaslarının ve bağ dokularının gebelik ve doğum sürecinden etkilenmesiyle ilişkili olabilir. Gebelik boyunca artan rahim ağırlığı, karın içi basınç ve doğum sırasında pelvik taban dokularının gerilmesi bu süreçte rol oynayabilir.

Normal doğum sonrası bazı kadınlarda öksürme, hapşırma, gülme veya ağır kaldırma sırasında idrar kaçırma fark edilebilir. Sezaryen doğum yapılmış olsa bile gebelik sürecinin kendisi pelvik taban üzerinde baskı oluşturduğu için idrar kaçırma görülebilir.

Doğum sonrası iyileşme süreci için lohusalık dönemi ve doğum sonrası dikiş bakımı rehberleri de okunabilir.

Menopozda İdrar Kaçırma Neden Artabilir?

Menopoz döneminde östrojen düzeylerinin azalmasıyla vajinal ve ürogenital dokularda kuruluk, hassasiyet ve elastikiyet azalması görülebilir. Bu değişiklikler bazı kadınlarda idrar sıklığı, ani sıkışma, yanma hissi veya idrar kaçırma şikâyetlerini artırabilir.

Menopozda idrar kaçırma yalnızca hormon değişikliğiyle açıklanmaz. Yaşla birlikte kas gücünde azalma, kilo değişimi, kabızlık, kronik hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve pelvik taban desteğinin zayıflaması da etkili olabilir.

Menopoz veya hormonal değişikliklerle birlikte vajinal kuruluk ve ilişki sırasında ağrı da varsa vajinal kuruluk ve ağrılı cinsel ilişki rehberleri yardımcı olabilir.

İdrar Kaçırmada Değerlendirme Nasıl Yapılır?

İdrar kaçırma değerlendirmesinde öncelikle şikâyetin tipi anlaşılmaya çalışılır. Kaçırmanın ne zaman olduğu, ne kadar sürdüğü, ped kullanımı, sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, idrar yanması, idrarda kan ve daha önceki doğum veya ameliyat öyküsü sorgulanır.

Muayenede pelvik taban desteği, rahim veya mesane sarkması bulguları ve vajinal dokular değerlendirilebilir. Bazı durumlarda idrar tahlili, enfeksiyon değerlendirmesi, ultrason, mesane günlüğü veya ileri üro-jinekolojik testler gerekebilir.

Değerlendirme sonucunda idrar kaçırmanın tipi ve altta yatan neden daha net anlaşılır. Bu ayrım, egzersiz, yaşam tarzı düzenlemeleri, ilaç tedavisi veya cerrahi seçeneklerin hangisinin uygun olabileceğini belirler.

İdrar Kaçırma Tedavisi Nasıl Planlanır?

İdrar kaçırma tedavisi, kaçırmanın tipine ve şiddetine göre değişir. Her hastada aynı yöntem uygun değildir. Stres tipi idrar kaçırmada pelvik taban desteği ve mesane çıkışı ön plandayken, sıkışma tipinde mesane kasının aşırı aktif çalışması daha belirgindir.

Hafif şikâyetlerde yaşam tarzı düzenlemeleri, kilo kontrolü, kabızlığın azaltılması, sıvı ve kafein alışkanlıklarının düzenlenmesi, mesane eğitimi ve pelvik taban egzersizleri gündeme gelebilir. Daha ileri durumlarda ilaç tedavileri, pelvik taban fizyoterapisi veya cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

İdrar Kaçırmada Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

İdrar kaçırma günlük yaşamı etkiliyorsa, ped kullanma ihtiyacı doğuruyorsa, egzersizden veya sosyal yaşamdan kaçınmaya neden oluyorsa değerlendirilmelidir. Ayrıca ani başlayan idrar kaçırma veya enfeksiyon bulguları varsa beklenmemelidir.

İdrar kaçırma utanılacak bir durum değildir

İdrar kaçırma birçok kadında görülebilen tıbbi bir şikâyettir. Ancak sosyal çekinme nedeniyle çoğu zaman hekime geç başvurulur. Oysa kaçırmanın tipi ve nedeni belirlendiğinde yaşam kalitesini artırmaya yönelik farklı seçenekler değerlendirilebilir.

Özellikle vajinal bası hissi, rahim sarkması, mesane sarkması veya doğum sonrası pelvik taban şikâyetleri varsa değerlendirme daha önemlidir.

İdrar Kaçırma Hakkında Yanlış Bilinenler

İdrar kaçırma yaygın bir sorun olduğu için çoğu zaman yanlış bilgilerle geçiştirilebilir. Bu durum değerlendirme ve tedavi sürecinin gecikmesine neden olabilir.

Bu Rehberden Akılda Kalanlar

Sık Sorulan Sorular